Sulama Yatırımlarının Gerçekleşmesi ile Oluşacak Katma Değerler nedir?
Harran Ovası’nda Sulamanın İlk Sonuçları
1995 yılında sulamanın başladığı Şanlıurfa-Harran Ovası’nda 2006 yılı sonu itibariyle DSİ Genel Müdürlüğü tarafından sulamaya açılan alan 133 195 hektara ulaşmıştır. Harran Ovası’nda sulamaların gayrisafi üretim değeri (GSÜD) ve katma değerde sağladığı gelişme aşağıdaki tablo 12’de gösterilmektedir.
Sulama Yatırımlarının Gerçekleşmesi ile Oluşacak İstihdam
Mevcut durumda GAP Bölgesi’nde Fırat ve Dicle havzalarında toplam 260 895 ha alan sulamaya açılmış olup, bu alanda istihdam yaklaşık 339 164’dir. Proje tamamlandığında 1 872 000 ha sulamaya açılarak yaklaşık 2 434 890 kişi istihdam edileceği tahmin edilmektedir (Tablo 13). Söz konusu alanın sulamaya açılmayıp kuru tarım yapıldığı varsayıldığında bu rakam 486 720 kişi de kalacaktır. Buna göre sulanan ve sulanmayan alanlardaki istihdamın sulamayla yaklaşık 5 kat artacağı görülmektedir.
Örnek Alan Harran Ovası’nda Sulama Sonucu Ortaya Çıkan Gayrisafi Tarımsal Üretim Değeri (GSÜD) ve Katma Değerler
|
Yıl |
Alan (ha) |
Nüfus (Kişi) |
GSÜD* |
Katma Değer** |
||||
|
Milyon |
$/ha |
$/Kişi |
Milyon |
$/ha |
$/Kişi |
|||
|
Sulama Öncesi |
30 000 |
|
31.5 |
1 050 |
1 044 |
18.0 |
600 |
596 |
|
1995 |
30 000 |
30 165 |
65.4 |
2 180 |
2 168 |
49.8 |
1 661 |
1 652 |
|
1996 |
40 000 |
39 247 |
87.5 |
2 187 |
2 229 |
67.4 |
1 685 |
1 717 |
|
1997 |
60 000 |
66 360 |
125.8 |
2 097 |
1 896 |
100.6 |
1 677 |
1 516 |
|
1998 |
90 000 |
74 883 |
178.8 |
1 987 |
2 388 |
148.8 |
1 653 |
1 987 |
|
1999 |
103 000 |
91 603 |
199.0 |
1 932 |
2 185 |
160.1 |
1 554 |
1 747 |
|
2000 |
111 600 |
101 733 |
261.9 |
2 347 |
2 574 |
172.2 |
1 543 |
1 519 |
|
2001 |
116 000 |
107 330 |
181.3 |
1 563 |
1 689 |
113.8 |
981 |
1 061 |
|
2002 |
119 000 |
112 088 |
180.0 |
1 512 |
1 605 |
125.1 |
1 051 |
1 116 |
|
2003 |
121 400 |
117 665 |
237.0 |
1 952 |
2 014 |
154.3 |
1 271 |
1 312 |
|
2004 |
123 340 |
121 697 |
265.6 |
2 148 |
1 120 |
138.2 |
1 120 |
1 135 |
|
2005 |
125 000 |
128 564 |
250.6 |
2 005 |
913 |
114.2 |
913 |
888 |
|
2006 |
148 625 |
135 712 |
313.2 |
2 107 |
2 308 |
157.6 |
1 212 |
1 161 |