GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE I. ÜRÜN VEYA II. ÜRÜN OLARAK YETİŞTİRİLEBİLECEK SORGUM VE MISIR TÜR VE ÇEŞİTLERİNİN SAPTANMASI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

ÖZET

Bu çalışmada, 30 tane sorgum, 19 silaj sorgum ve 18 tane sorgum çeşidi kullanılmıştır. Deneme I. II. Ürün olarak çeşit verim denemesi şeklinde 3 yıl süreyle yürütülmüştür.

I.ürün olarak yetiştirilecek sudan otu ve sorgum-sudan otu melezlerinden SORDAN 79 ve SUGAR LEAF gibi çeşitler ile dekardan 16 ton yeşil ot, II.ürün olarak yetiştirilmesi durumunda ise, P 988 ve SUGAR LEAF gibi çeşitlerden 10-11 ton yeşil ot verimi alınabileceği ortaya çıkmıştır.

Silaj sorgumda, I.üründe SUC 405 çeşidinden yaklaşık 14-16 ton, II. üründe ise P 811 F, SUC 405, P 911 gibi çeşitlerden yaklaşık 10-11 ton yeşil ot elde edilebilmektedir.

Tane sorgumda, I.üründe SAVANNA 5 ve TOPAZ gibi çeşitlerde yaklaşık 850 kg/da, II. üründe ise DK 41 Y, G5511 gibi çeşitlerde 900 kg/da’ın üstünde tane ürün alınabilmektedir.

Sonuçlar, Sorgum tür ve çeşitlerinin I.üründen ziyade II.ürün olarak yetiştirilmesi halinde iki ürün alınmasını mümkün kıldığından, sorgumun avantajını ortaya koymaktadır.

Yurdumuzda melez mısır tohumluğu ticareti yapan firmaların üretip pazarladığı ticari melez mısır çeşitlerinden, Şanlıurfa koşullarında yetiştirilebilecek bazı çeşitlerin materyal olarak kullanıldığı bu araştırmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi için önerilen TTM-815 Yerli Türk Tek Melez mısır çeşidi kıyaslama amacıyla denemeye alınmıştır.

Bu çalışmada elde edilen iki yıllık bulgulara göre; Koruklu-Şanlıurfa koşulları ana ürün mısır yetiştiriciliğinin çok riskli bir iş olduğu ve bugün için uygun olmayan iklim koşulları nedeniyle ana ürün mısır yetiştiriciliğinde, tane tutmada önemli sorunlar olduğu gözlenmiştir.

Elde edilen 1989 ve 1990 yıllarına ait iki yıllık ortalama değerlere göre; Bölge koşullarına iyi uyum sağlayabilen LG.55, MF.714, C.967, LG.60 ve DK 698 çeşitlerinden 1167 kg/da, 1137 kg/da, 1105 kg/da, 1087 kg/da ve 1052 kg/da tane verimi elde edilmiştir.