GAP BÖLGESİNİN ENTANSİF SÜT SIĞIRCILIĞINI GELİŞTİRMEK İÇİN UYGULANABİLECEK ISLAH ORGANİZASYON MODELLERİ
Proje Sorumlusu :
Prof.Dr. Kemal ÖZKÜTÜKProje Yürütücüleri :
Prof.Dr. Erdoğan PEKEL, Doç.Dr. Selahattin KUMLU, Yrd.Doç.Dr. Ercan EFE, Dr. Zeynel CEBECİÖZET
Sığır yetiştiriciliğinin ve çiftleştirme modellerinin optimizasyonu tartışılmıştır. GAP Bölgesi'nde bulunan her ilde birkaç köy ziyaret edilerek sığır yetiştiriciliğinin şu anki durumu araştırılmıştır. Projenin yürütüldüğü süre boyunca proje kapsamındaki 6 ilde, farklı yaş ve cinsiyette yaklaşık 850.000 adet sığır bulunduğu belirlenmiştir.
Çok az egzotik saf ırk ve bunların melezleri bulunmaktadır. Özellikle sulanan alanlarda ve yoğun yerleşim merkezleri civarında, yaklaşık 10.000 Kilis ineği olduğu belirlenmiştir.
Köyde sığırı bulunan aile sayısı, her aile için sığır sayısı, köylerdeki sürü büyüklükleri, il, ilçe ve köylere göre değişmektedir. Devletin, bölgeye katkısı ve desteğinin yetersiz düzeyde olduğu saptanmıştır. Bölgede hayvan ıslahı konusunda görev yapan hiç Zooteknist bulunmamaktadır. Aynı zamanda, Et ve Balık Kurumu ile süt ve yem fabrikaları, normal kapasitede çalışmakta olup, etkin çalışmamaktadırlar.
Bölgedeki sığır populasyonunun genetik ıslahı için farklı modeller düşünülmüştür. Bu modeller, yerli Kilis ırkının saf yetiştirilmesi ve seleksiyonu, Siyah-Alaca sığırların melezlemede kullanılması ve seleksiyonu şeklindedir. GAP Bölgesi'ndeki Kilis sığırlarını yapay tohumlama ile dönüştürme çalışmaları sürdü
rülmüştür. Hayvan ıslah modellerini daha etkin olarak karşılaştırmak amacı ile parasal değerler de dikkate alınmıştır. Parasal değerler söz konusu olduğunda, Bölgedeki Kilis’lerin dönüştürülmesi modeli, daha etkin olmuştur.Sığır ıslahı organizasyon modeli, farklı alt başlıklar altında ayrıntılı olarak tartışılmıştır.