PLASTİK SERALARDA BİTKİ YETİŞTİRME ORTAMININ SAĞLANMASI İÇİN ISI PERDELERİNİN KULLANIMI VE ENERJİ DENGESİNİN BELİRLENMESİ

Proje Sorumlusu : Prof.Dr. Ali BAŞÇETİNÇELİK

Proje Yürütücüleri : Prof.Dr. Kazım ABAK, Prof.Dr. Alaettin SABANCI, Doç.Dr. Yılmaz YILDIZ, Doç.Dr. Nafi BAŞTORUN, Yrd. Doç.Dr. M.Tunç ÖZCAN, Ar.Gör. H.Hüseyin ÖZTÜRK

ÖZET

Araştırma tek katlı plastik sera, sadece çatısı çift katlı plastik sera ve alüminyumlu polyester (LS-17) ısı perdeli çatısı çift katlı plastik sera ve PE ısı perdeli tek katlı plastik sera olmak üzere Kuzey-Güney doğrultusunda yönlendirilmiş UV-IR katkılı PE ile örtülü toplam dört plastik serada yürütülmüştür.

Elde edilen verilere göre, ısı perdelerinin kapalı olduğu gece dönemlerinde, araştırma süresince seralarda oluşan en düşük sıcaklıklar dikkate alındığında, tek katlı plastik seraya göre belirlenen en yüksek sıcaklık artışı çatısı çift katlı plastik serada 2.5 ºC, LS-17 ısı perdeli çatısı çift katlı plastik serada ve PE ısı perdeli tek katlı plastik serada 3.4 ºC’dir.

Seralardaki ısı perdelerinin açık olduğu gündüz dönemlerinde, tek katlı plastik seraya ulaşan ortalama güneş ışımına göre, çatısı çift katlı plastik seraya araştırmanın yürütüldüğü yıldan ortalama olarak % 29 oranlarında daha az güneş ışınımı ulaştığı saptanmıştır.

Alüminyumlu polyester (LS-17) ısı perdeli çatısı çift katlı plastik seraya da ısı perdesiz çatısı çift katlı plastik seraya göre birinci yıl ortalama olarak % 34 ve ikinci yıl % 37 oranlarında daha az güneş ışınımı ulaştığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, tek katlı plastik seraya göre, ortalama olarak çatısı çift katlı plastik seraya birinci yıl % 5 ve ikinci yıl % 10 ve PE ısı perdeli tek katlı plastik seraya da birinci ve ikinci yıl % 20 oranlarında daha az fotosentez için etkin ışınım (PAR) ulaştığı hesaplanmıştır.

Bunlara ek olarak LS-17 ısı perdeli seradaki bitkilerin gövde çaplarının azaldığı, bitki boyları ve boğum arası uzunluklarının da arttığı belirlenmiştir. Diğer taraftan seralarda kullanılan ısı perdeleri ve sera çatısının çift kat örtüyle kapanmasının ilkbahardaki erkenci verimi etkilemediği, fakat ısı perdesiz diğer seralarla karşılaştırıldığında toplam verimi artırdığı saptanmıştır. En yüksek verim 10.33 kg/m² ile PE ısı perdeli tek katlı plastik seradan elde edilmiştir. Bu değerlerin ısı perdesiz tek katlı plastik seradan elde edilen verime göre 1.67 kg/m² daha yüksek olduğu hesaplanmıştır.