HARRAN OVASI KOŞULLARINDA DAMLA SULAMA YÖNTEMİYLE SULANAN BAZI SEBZELERDE FARKLI SU DÜZEYLERİNİN VERİM VE KALİTEYE ETKİLERİ

Proje Sorumlusu : Prof.Dr. Bahri ÇEVİK

Proje Yürütücüleri : Prof.Dr. Kazım ABAK - Prof.Dr. Cevat KIRDA - Doç.Dr. Nebahat SARI - Araşt.Gör. Fatih TOPALOĞLU

ÖZET

Patlıcan

Bu çalışmada Harran Ovası koşullarında damla sulama yöntemiyle sulanan domates, biber ve patlıcanda, mevsimlik sulama suyu gereksinimleri belirlenmiş ve iki yıl süreyle uygulanan farklı su düzeylerinin bitkilerde verim ve kaliteye olan etkileri saptanmıştır.

Sulama suyu miktarının belirlenmesinde, A-Sınıfı buharlaşma kabından olan buharlaşmanın belirli oranları (Kp) kullanılmış ve bu amaçla 4 konu irdelenmiştir. (A, B, C ve D). Günlük sulama suyu miktarları, bitkilerin 4 gelişme dönemi dikkate alınarak, farklı düzeylerde uygulanmıştır. Bu düzenlemeye göre, A konusunda Kp katsayıları bitki gelişme dönemlerine bağlı olarak her üç bitkide sırasıyla; 0.30, 0.50, 0.80 ve 0.80; B konusunda 0.30, 0.70, 1.00 ve 1.00; C konusunda 0.30 0.90, 1.20 ve 1.20 ve D konusunda da 0.30, 1.10, 1.40 ve 1.40 oranları kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca etkili kök bölgesine iki farklı derinliğe yerleştirilen tansiyometreler kullanılarak, uygulanan su miktarları ile toprak suyu tansiyon değerleri arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır.

Biberde Damla Sulama

Elde edilen bulgulara göre, her üç bitkide de birim alandan elde edilen verim ve su uygulama randımanı yönünden en olumlu sonucun C konusundan elde edildiği, C konusunun bazı meyve pomolojik özellikleri bakımından da (özellikle biber ve patlıcanda) diğer konulara göre az da olsa önde bulunduğu saptanmıştır.

Kırmızı Biber

Su miktarlarının, her bir çeşit için ayrı olmakla birlikte, 138-252 mm; azot dozlarının ise 2.5-5.0 kg/da olduğu saptanmıştır.

Su tüketim değerleri ile verim miktarları arasında, hemen tüm konularda, doğrusal ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Bunlardan yararlanılarak her sebze çeşidi için verim tepki etmenleri (Ky) hesaplanmıştır. Çeşitlerin, su eksikliğine karşı farklı duyarlılıkta oldukları gösterilmiştir. Çeşitlerin Ky katsayıları, 1.05 (ıM) ile 0.29 (tUY) arasında değişmiştir. Diğerlerine ilişkin değerler, tK için 0.81, mL için 0.57, bsG için 1.02, ve bsS için 0.49 olarak bulunmuştur.

Ayrıca çeşitlere ilişkin yumru/baş ağırlığı, yumru çapı ve boyu gibi, kimi verim öğelerinin sulama suyu ve azot miktarlarından farklı oranlarda etkilendikleri anlaşılmıştır. En yüksek değerlerin, en küçük su düzeyinde ve azotun 6-8 kg/da dozunda alındığı gösterilmiştir.