ÖNEMLİ BAZI SEBZE TÜRLERİNİN HARRAN OVASI KOŞULLARINDA TOHUMLUK ÜRETİMLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

Ö Z E T

Projede Harran Ovası ekolojik koşullarında önemli sebze türlerinde tohumluk üretimi olanakları araştırılmıştır. Çalışmalar 1993-1996 yılları arasında Şanlıurfa’da Koruklu Araştırma ve Geliştirme İstasyonunda yürütülmüştür. Araştırmalarda sekiz sebze türüyle çalışılmıştır. Domateste SC 2121, biberde 11 B 14, karpuzda Crimson Sweet, kavunda Kırkağaç 637, soğanda Çorum, havuçda Nantes Scarlet, ıspanakta Matador ve marulda Lital çeşitleri kullanılmıştır. Farklı ekim-dikim zamanları ile çalışılarak en uygun ekim-dikim takvimleri aranmış, tohum verimleri ve üretilen tohumların kalitesi incelenmiştir.

Yazlık sebze türlerinden domates ve biber tohum üretimlerinde önemli sorunlarla karşılaşılmamış ve oldukça yüksek verim değerlerine ulaşılmıştır. İki türde de şubat ayı ortalarında tohum ekimi nisan ayında fide dikimi en uygun ekim zamanı olarak belirlenmiş ve bu dönemde domateste 15-20 kg/da, biberde 70/80 kg/da tohum verimine ulaşılmıştır. Karpuz ve kavunda ise sırayla 10 kg/da ve 14 kg/da tohum verimleri elde edilmiştir.

Ispanak ekim ayı sonları tohum ekimi; marulda ise eylül-ekim aylarında tohum ekimleri ekim-ocak ayları arasında fide dikimleri başarılı bulunmuştur. Bu takvim ile ıspanakta 150 kg/da, marulda 50 kg/da’ın üzerinde tohum verimleri alınmıştır. Kışlık sebzelerin dördünde de sonbahar ekimleri ilkbahar ekimlerinde daha iyi sonuçlar vermiştir. İlkbahar ekimlerinde soğan ve havuç bitkiler vernalize olmadığı için aynı yıl içinde generatif faza geçememişler, ıspanak ve marulda ise yüksek sıcaklık ve gün uzunluğunun etkisi ile bitkiler yeteri kadar vegetatif gelişme göstermeden çiçek sapı çıkarmışlardır.

Denenen bütün bitkilerde üretilen tohumların kaliteleri genelde iyi olmuş, GAP Bölgesinin sebze yetiştiriciliğinde olduğu kadar, sebze tohumluk üretiminde de bir potansiyel olduğu anlaşılmıştır.