GAP YÖRESİNDE SEBZE TÜRLERİNİN ÇEŞİTLENDİRİLMESİ
Proje Sorumlusu :
Prof.Dr. Kazım ABAK
Proje Yürütücüleri :
Prof.Dr. Nebahat SARI - Doç.Dr.A. Yıldız PAKYÜREK - Araşt.Gör. H.Yıldız DAŞGAN - Araşt.Gör. Suat ŞENSOY
ÖZET
1994-1996 yılları arasında yürütülen proje kapsamındaki çalışmalarda, GAP projesi içinde sulamaya ilk açılan ovalardan Harran iklim ve toprak koşullarında, yörede daha önce kapsamlı denemelerle ele alınmış olan 14 sebze türünde ekim zamanı araştırmaları yapılmıştır. Çalışmalar GAP Bölge Kalkınma İdaresi’nin Çukurova Üniversitesine tahsis ettiği Koruklu Araştırma İstasyonu’nda yürütülmüştür. Denemele
rde kiraz domatesinde üç, tatlı mısırda dört, kornişon hıyarında yedi, çerezlik çekirdek kabağında dört, fasulyede altı, börülcede iki, brokolide üç, brüksel lahanasında iki, çin lahanasında beş; turpta beş, kırmızı pancarda bir, pazıda üç, sarımsakta iki ve kerevizde on bir çeşitle çalışılmıştır. Böylece bir yandan bu bitkilerde başarılı bir üretim için en uygun yetiştirme takvimlerinin bulunmasına çalışılmış, diğer yandan da elde edilen ürünlerin verim ve kalitelerinin yanında ürün çıkış sürelerinin uzatılabilmesi olanakları da araştırılmıştır.
|
Her bitki türünde en az iki yıl, bazılarında üç yıl tekrarlanan deneme sonuçları, yöre koşullarında kiraz domatesi, tatlı mısır, kornişon hıyarı, çekirdek kabağı, börülce, brokkoli, turp, kırmızı pancar, pazı ve sarımsak türlerinin yetiştiriciliğinin son derece başarılı şekilde yapılabileceğini göstermiş; başka bölgelerimizde alınanlara eşdeğer ve bazı türlerde onun da üzerinde verimler ile yüksek kalite özelliklerine ulaşılmıştır. Bu türlerde en uygun ekim ve/veya dikim tarihleri ortaya çıkarılmış, ayrıca denemeler arasında daha uygun görünen çeşitler de belirlenmiştir. |
|
Buna karşılık fasulye bitkisinde yetiştiricilikte önemli sorunlar ile karşılaşılmış çok düşük verimler alınmıştır. Yetişmesi için ılık iklimi tercih eden, yüksek ve düşük sıcaklıklardan kolayca zararlanan bu tür, Harran Ovasında ilkbaharın çok kısa sürmesi nedeniyle başarılı sonuç vermemiştir.
Brüksel lahanası, çin lahanası ve kereviz bitkilerinde ise yetiştiricilik bakımından olumlu ve umutlu bilgiler elde edilmesine karşılık kesin yargılara ulaşabilecek sonuçlara ulaşılamamıştır. Diğer bölgelerde alınan verimlerin ve kalite özelliklerinin gerisinde kalan bu türlerde sağlıklı sonuçlar için daha fazla genotiplerle, daha başka yetiştirme teknikleri ve zamanlarla yeni araştırmalara gerek olduğu sonucuna varılmıştır.
Deneme koşullarında en iyi ekim dönemleri ve çeşitler ile kiraz domatesinde 3.5-4.0 ton/da, tatlı mısırda 1.0-1.5ton/da, kornişon hıyarında 2.5-5.0 ton/da, çerezlik kabakta 55-80 kg çekirdek/da, taze fasulyede 200-270 kg/da, börülcede 450-750 kg/da, brokolide 3.0-4.0 ton/da, brüksel lahanasında 1.0-1.5 ton/da, çin lahanasında 10.0-15.0 ton/da, turpta 4.0-6.0 ton/da, kırmızı pancarda 4.0-5.5 ton/da, sarımsakta 1.5-2.0 ton/da, pazıda 5.0-7.0 ton/da, kerevizde 400-700 kg/da arasında ortalama verimler alınmıştır.