|
II. TARIMSAL ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİ |
|
1. Tarımsal Araştırma ve Geliştirme Proje Paketi |
|
PROJENİN AMACI:
GAP Bölgesi'nde ekolojik, ekonomik ve pazar koşullarına en uygun üretim sistemlerinin saptanması, ürün tür ve çeşitlerin optimum yetiştirme tekniklerinin bulunması, bitki hastalık ve zararlılarının tespiti ve yararlanılabilecek mücadele şekillerinin belirlenmesi, toprak ve su kaynaklarının incelenerek etkin bir şekilde planlanması, toprak verimliliğinin sürekli yüksek tutulması ile tarımsal mekanizasyonun geliştirilmesine yönelik araştırmalar bu projenin amaçlarını oluşturmaktadır. |

|
PROJENİN KAPSAMI:
Bölge'de mevcut tarımsal araştırma enstitülerince yapılmamış konular, 2010 yılında ekilmesi muhtemel ürünlerle ilgili tarımsal araştırma ve geliştirme faaliyetlerini kapsamaktadır. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile 1987 - 1997 yılları arasında proje yürütülmüştür. Bitkisel araştırma projelerinin yürütülmesi için Harran Ovası Koruklu mevkiinde Araştırma İstasyonu kurulmuştur.
a) Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Çalışmaları (1987 - 1997)
I. Aşama:
Harran Ovası Koruklu mevkiinde tahsis edilen 276 dönümlük bir araştırma istasyonu kurulması, 36 adet projeden oluşan araştırma çalışmalarının yürütülmesi, GAP Bölgesinde tarımsal konularda veri bankası oluşturulması ve uzaktan algılama merkezi kurulması olmak üzere dört bileşenden oluşmuş ve 1987-1992 yılları arasında yürütülerek tamamlanmıştır.
|

|
Proje paketinin araştırma çalışmalarından bitkisel üretimle ilgili olanlar, Koruklu mevkiinde kurulan araştırma istasyonunda, hayvansal üretimle ilgili olanlar ise Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nde yürütülmüştür. Proje çerçevesinde yürütülen araştırmaların isimleri aşağıda verilmektedir.
|
- GAP Bölgesi’nde Adapte Olabilecek Şeftali, Kayısı, Badem ve Nektarin Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Bölgesi’nde Değişik Nar Çeşitlerinin Adaptasyonu,
- Ülkemizde Yetiştiriciliği Yapılan Çilek Çeşitlerinin GAP Bölgesi’nde Adaptasyonu,
- GAP Bölgesi’ne Uygun Pikan Cevizi Çeşitlerinin Saptanması,
- Doğal Olarak Yetişen Çok Yıllık Soğanlı-Yumrulu ve Rizomlu Süs Bitkilerinin Tarlada Üretim Olanaklarının Araştırılması,
- Sulamanın GAP Alanında Yüksek Verimli Sofralık ve Şaraplık Üzüm Çeşitlerinin Verim ve Kalitelerine Etkisi,
- GAP Bölgesi’nde Sebze Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde Yüksek Verimli Lif Teknolojisi Özellikleri Üstün Pamuk Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullarda Uygun Yemlik ve Biralık Arpa Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde Uygun Kolza Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Bölgesi’ne Uygun Ayçiçeği Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullara Uygun Ekmeklik ve Makarnalık Buğday, Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullarda Uygun Çeltik Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Bölgesi’nde Yem Bitkileri Adaptasyonu Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullarda Yetiştirilebilecek Yonca Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesinde I. Ürün veya II. Ürün Olarak Yetiştirilebilecek Sorgum Tür ve Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesinde I. Ürün veya II. Ürün Olarak Yetiştirilebilecek Mısır Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- Harran Ovası Koşullarında, Pamuk Sulamasında Sulama Aralığı ve Su Tüketiminin Belirlenmesinde Açık Su Yüzeyi Buharlaşmasından Yararlanma Olanakları,
- Harran Ovası Koşullarında Ayçiçeği Sulamasında Sulama Aralığı ve Su Tüketiminin Belirlenmesinde Açık Su Yüzeyi Buharlaşmasından Yararlanma Olanakları,
- Harran Ovası Koşullarında Açık Su Yüzeyi (Class-A Pan) Buharlaşmasından Yararlanarak İkinci Ürün Soya İçin Sulama Programlarının Geliştirilmesi,
- GAP Bölgesi’nde Pilot Bitki Koruma Kliniklerinin Kurulması,
- GAP Bölgesi’nde Zirai Mücadele Politikasına Esas Teşkil Edecek Hastalık, Zararlı ve Yabancı Otların Saptanması,
- Mardin-Ceylanpınar Ovaları Toprak Kaynaklarının Temel Özellikleri ve Dağılımlarının Belirlenmesi ve İdeal Arazi Kullanım Planlarının Hazırlanması,
- Harran Ovasında önemli Toprak Serilerinin Sulama Başlamadan Önceki Strüktür ve İnfiltrasyon Özellikleri ve Alkalileşme Olasılıklarının Araştırılması,
- GAP Bölgesi’nde Entansif Süt Sığırcılığının Geliştirmek İçin Uygulanabilecek Islah Organizasyon Modelleri,
- Kilis Tipi Güney Sarı Kırmızı Sığırlarının Yayılış Alanları, Performansları ve GAP Bölgesi İçin Bu Sığırlardan Yararlanma Olanakları,
- GAP Bölgesi’nde Yetiştirilen İvesilerin Süt, Döl ve Et Verimlerinin Islahında Egzotik Irklardan Yararlanma Olanakları,
- GAP Bölgesi’nde Çeşitli Bal Arısı Irklarının Performanslarının Saptanması ve Bölgede Mevcut Arı Irklarının Islahı Olanakları,
- GAP Bölgesi’nde Entansif ve Yarı Entansif Koşullarda Hindi Yetiştiriciliği,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullarda Uygulanabilecek Ekim Nöbeti Sistemleri Üzerinde Araştırmalar,
- İkinci Ürün Dane Mısır Yetiştirmede Farklı Toprak İşleme Yöntemlerinin Teknik ve Ekonomik Yönden Karşılaştırılması,
- Plastik Örtülü Seralarda Bitki Yetiştirme Ortamının Sağlanması İçin Isı Örtüleri İle Nemlendirme Sistemlerinin Kullanılması ve Enerji Dengesinin Belirlenmesi,
GAP Alanında Tarım Ürünleri Pazarlama Yapısı ve Geliştirilmesi;
A) GAP Bölgesinde Tahıl ve Baklagillerin Pazarlama Yapısı ve Geliştirilmesi,
B) GAP Bölgesinde Endüstri Bitkileri Pazarlama Yapısı ve Geliştirilmesi,
C) GAP Bölgesinde Meyve ve Sebze Pazarlama Yapısı ve Geliştirilmesi,
D) GAP Bölgesinde Hayvansal Ürünler Pazarlama Yapısı ve Geliştirilmesi.
|
II. Proje Paketi Kapsamı: I. Aşamada Bölge'ye uygunluğu tespit edilen bitki tür ve çeşitlerinin yetiştirme teknikleri, mekanizasyon planlaması ve uluslararası araştırma merkezinin planlaması olmak üzere 21 adet proje 1993 - 1997 yılları arasında yürütülmüş ve tamamlanmıştır. Tamamlanan çalışmalar aşağıda verilmiştir. |

|
- Ülkemizde Yetiştiriciliği Yapılan Çilek Çeşitlerinin GAP Bölgesi’ne Adaptasyonu II,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesine Uygun Pikan Çeşitlerinin Saptanması Üzerinde Araştırmalar II,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Değişik Nar Çeşitlerinin Adaptasyonu Üzerinde Araştırmalar II,
- Sulamanın GAP Alanında Yüksek Verimli Sofralık ve Şaraplık Üzüm Çeşitlerinin Verim ve Kalitelerine Etkileri II,
- Önemli Bazı Sebze Türlerinin GAP Koşullarında Tohumluk Üretimi Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Yöresinde Sebze Türlerinin Çeşitlendirilmesi,
- GAP Bölgesi’nde Adapte Olabilecek Şeftali, Kayısı, Badem, Erik ve Nektarin Çeşitlerinin Saptanması,
- GAP Alanında Tarımsal Girdi Organizasyonu,
- GAP Alanında Uygulanmakta Olan Yayım Çalışmalarının Değerlendirilmesi ve Artırma Olanaklarının Araştırılması,
- GAP Bölgesi Koşullarında Farklı Ekim Şekilleri ve Bitki Yoğunluğunun Pamuk Bitkisinin Önemli Agronomik ve Teknolojik Özeliklerinin Etkisi Üzerinde Araştırma,
- GAP Sulanabilir Koşularda İkinci Ürün Olarak Silaj Amacıyla Mısır, Soya Karışımları Yetiştirme Olanakları Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde İkinci Ürün Mısırda Bitki Sıklığı ve Azot Gübrelemesinin Tane ve Hasıl Verimi Bazı Tarımsal Karakterlerine Etkisi Üzerine Araştırmalar,
- GAP Bölgesi'nde Yoncanın Ot Verimi Yönünden En Uygun Ekim Zamanı ve Tohumluk Miktarının Saptanması Üzerinde Araştırmalar,
- GAP Bölgesi’nde Sulu Koşullarda Uygulanabilecek Ekim Nöbeti Sistemleri,
- Bazı Soğanlı, Yumrulu Ribozomlu Bitkilerin GAP Alanında Kesme Çiçek Olarak Yetiştirme Teknikleri Üzerine Araştırma,
- Harran Ovası Koşullarında Damla Sulama Yöntemiyle Sulanan Bazı Sebze Türlerinde Sulama Suyu İhtiyacının Saptanması,
- Bazı Kışlık Sebze Türlerinde Sulama Olanaklarının Araştırılması,
- Pamuk Üretiminde Yüzey Sulama Yöntemlerinin Optimizasyonu ve Yağmurlama Sulama İle Karşılaştırılması,
- Harran Ovası Koşullarında Buğday Su İlişkilerinin Belirlenmesi,
- GAP Bölgesi Tarımsal Mekanizasyon Planlaması,
- GAP Uluslararası Araştırma Merkezi Geliştirme ve Planlama Projesi,
b) Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Çalışmaları (1993 - 2003)
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından çalışılmamış konuları içeren 13 adet proje Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile çalışılmaya başlanmış ve 2003 yılında tamamlanmıştır. Tamamlanan projeler aşağıda yer almaktadır.
- Harran Ovası Koşullarında Farklı Ekim Zamanlarının Pamuk Bitkisinde (G.Hirsutum L.) Verim ve Kalite Unsurlarına Etkisi Üzerinde Araştırmalar,
- Şanlıurfa Koşullarında Bazı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Verim ve Verim Unsurlarına Etkisi ile beslenme-Verim İlişkilerinin Saptanması Üzerine Araştırmalar,
- Harran Ovası Koşullarında Ayçiçeği Tarımında En Uygun Ekim Zamanı ve Sıklığının Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar,
- Harran Ovası Koşularında Yonca Ekim Sıklığı ve Gübre Uygulamasının Tohum Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkileri,
- GAP Bölgesinde Yaygın Olarak Yetiştirilen Yerel Sorgum Hatlarının Toplanması, Genetik ve Tarımsal Karakterlerinin Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar,
- Harran Ovası Koşullarında Açıkta Yetiştirilen Domates, Patlıcan ve Biberde Farklı Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafelerinin Verim ve Kalite Üzerine Etkileri,
- Harran Ovası Koşullarında Kornişon (Turşuluk) Hıyarında Çeşit-Verim Adaptasyon ve Farklı Ekim Zamanlarının Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar,
- Urfa Yerli Patlıcanının Seleksiyon Yolu İle Islahı,
- Sulanan Koşullarda Antepfıstıklarında Sık Dikimin Büyüme, Verim ve Kalite Üzerine Etkileri,
- Harran Ovası Topraklarında Tuzluluğun Yayılma Olasılığının Belirlenmesi,
- Şanlıurfa Çeşitli Ticari Broillerin Bazı Verim Özellikleri Yönünden Karşılaştırılması,
- GAP İllerinde Tavukçuluğun Bugünkü Durumunun Belirlenmesi,
- Harran Üniversitesinin Altyapısının Güçlendirilmesi.
c) TÜBİTAK Çalışmaları (1998 - 2002)
Dünya Bankası’nca ülkemize verilen 4 milyon dolarlık araştırma kredisinin 1 milyon dolarlık kısmının GAP Bölgesi’nde kullanılabilmesi amacıyla GAP İdaresi, Koruklu Mevkii’ndeki Araştırma İstasyonu’nu 4 yıllığına TÜBİTAK'a tahsis etmiştir. Bu çerçevede GAP Bölgesi'nde 44 adet tarımsal araştırma projesine (TARP) başlanmış; 2000 yılında bu sayı 55'e çıkmış olup, 15 adedinin çalışmaları Koruklu Tarımsal Araştırma İstasyonu’nda yapılmış ve tamamlanmıştır. Tamamlanmış olan projeler aşağıda yer almaktadır.
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Sulanabilir Koşullarda Uygulanabilecek Ekim Nöbeti Sistemlerin Geliştirilmesi,
- Kaliteli Makarnalık Buğday Üretiminin Geliştirilmesinde GAP Bölgesi Potansiyelini Değerlendirebilme Olanaklarının Araştırılması,
- GAP Bölgesi’nde Bazı Kışlık Baklagillerin Ara Ürün Olarak Yetiştirmeleri Üzerinde Araştırmalar,
- Harran Ovası Koşullarında Marul (Lactuca sativa var. Longifolia L.) ve Patlıcanda (Solanum melongena L.) Tohumluk Üretimi Üzerine Araştırma,
- GAP Bölgesinde Saf Hat Seleksiyon Yöntemiyle Susamın Verim ve Verim Unsurlarının İyileştirilmesi,
- Tatlıpatates (Ipomoea batates (L.) Lam.)’in Türkiye’nin Güney ve Güneydoğu Bölgesi’ne Adaptasyonu,
- Harran Ovası Koşullarında İkinci Ürün Olarak Yetiştirilen Silaj Mısır, Silaj Sorgum ve Sorgum-Sudanotu Melez Çeşitlerinde Ekim ve Hasat Zamanlarının Araştırılması,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi İçin Uygun Pikan Çeşitlerinde Meyve Kalite ve Verimlilik Kmponentlerinin Belirlenmesi,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi Ilıman İklim Meyveleri Entegre Projesi,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Kolza (Brassica napus L.) Çeşitlerinde Azot Miktarı ve Bitki Yoğunluğunun Tohum Verimi ve Yağ Oranına Etkisi,
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Değişik Nar Çeşitlerinin Adaptasyonu,
- GAP ve Çukurova Koşullarında Biçme ve Otlatmaya Elverişli Çok Yıllık Buğdaygil - Baklagil Karışımlarının Saptanması Üzerine Bir Araştırma,
- Şanlıurfa Kıraç Koşullarında Uygun Aspir Çeşitleri, Ekim Zamanı ve (Carthamus tinctorius L.) Bitki Sıklığının Belirlenmesi,
- Harran Ovasında Düşük Basınçlı Lepa ve Damla Sistemleriyle Pamuk ve Mısır Bitkilerinin Sulanması İlkelerinin Oluşturulması,
- GAP Alanında Yetiştirilen Bazı Sofralık ve Şaraplık Üzüm Çeşitlerinde Farklı Sulama Düzeylerinin Etkisi Üzerinde Araştırma.
d) Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Projeleri
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile GAP İdaresi arasında Mayıs 2000'de yapılan yeni bir sözleşme ile 5 adet yeni projeye başlanmış ve çalışmalar tamamlanmıştır. Tamamlananmış olan projeler aşağıda yer almaktadır.
- Uzaktan Algılama Teknikleri Yardımıyla Harran Ovasında Sulama Sonrası Meydana Gelen Arazi Kullanım Değişimlerinin Belirlenmesi,
- GAP Alanında Tarımsal Kooperatiflerin ve Diğer Çiftçi Örgütlerinin Bölge Kalkınmasındaki Etkinliği,
- Şanlıurfa İlinde Üretilen Süt ve Süt Ürünlerinin Kimyasal, Mikrobiyolojik Kalitesinin Belirlenmesi ve Sonuçlarının Hedef Kitleye Yayımı,
- GAP Alanında Tarımsal Mücadele Sorunları, Çözüm Önerileri ve Çiftçi Eğitimi,
- Harran Ovası Koşullarında Baharat Bitkilerinde Optimum Tohumluk Miktarının Belirlenmesi.
Son Güncelleme : 8 Aralık 2005