GÜNEYDOĞU ANADOLU İÇİN REKABET GÜNDEMİ VE STRATEJİSİ OLUŞTURULMASI ÇALIŞMASI
GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı tarafından Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile işbirliği içerisinde, Avrupa Komisyonu’nun mali desteği ile yürütülen, AB-GAP Bölgesel Kalkınma Programı’nın, girişimciliğin geliştirilmesi ile ilgili bileşenini oluşturan GAP-GİDEM (Girişimci Destekleme Merkezleri) Projesi’nin, bölgede yürüttüğü programlarından birisi "Güneydoğu Anadolu için Rekabet Gündemi ve Stratejisi Oluşturulması" çalışmasıdır.
GAP-GİDEM Projesi’nin temel amacı, GAP Bölgesi’nin ulusal ve uluslararası rekabet gücünün arttırılmasıdır. Proje kapsamında Adıyaman, Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa’da kurulmuş olan GAP - Girişimci Destekleme Merkezleri ofisleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kurulu KOBİ’lere eğitim, danışmanlık ve bilgilendirme hizmetleri sunmaktadır.
Proje kapsamında KOBİ’lere ve girişimcilere yönelik iş geliştirme hizmetlerine ek olarak çeşitli sektörel araştırmalar yapılmakta ve "Sektörel Gelişim Projeleri" uygulanmaktadır. Bu çerçevede, ABİGEM ve GİDEM uzmanlarının da bulunduğu beş ulusal ve dünyaca tanınmış on uluslararası uzman tarafından yürütülen, üç aşamadan oluşan ve bölgenin mevcut ekonomik durumunu gözden geçirmek ve bölge ekonomisinin dönüşümüne ön ayak olacak bir rekabet gündemi geliştirmek amacı ile "Güneydoğu Anadolu için Rekabet Gündemi ve Stratejisi Oluşturulması" çalışması Ekim sonunda tamamlanmıştır.
Birinci aşama, Güneydoğu Anadolu Bölgesi için "Vizyon Geliştirme" çalıştaylardan oluşmaktadır. Toplantılarda, bölgenin sorunları, bölgesel kalkınmayı sağlayacak fırsatlar değerlendirilmiş ve 2025 yılına kadar bölgede hızlı bir sosyo-ekonomik kalkınmayı tetikleyecek stratejilerle ilgili fikirler tartışılmıştır. Teknik bir yaklaşımla GAP Bölgesi’nin kalkınmaya dönük vizyonunun ele alındığı, karşılaşılabilecek sorunlar ve sektörel fırsatların değerlendirildiği birinci "GAP Bölgesi için Rekabet Gündemi Çalıştayı", 15-16 Ağustos tarihlerinde Ankara Hilton Otel’inde gerçekleşmiştir. Bu çalıştayı takiben, 21 Ağustos tarihinde, Ankara Sheraton Otel’inde, bir önceki çalıştayda teknik olarak ele alınan konulara referansla, daha geniş bir vizyon çerçevesinde, stratejiler ve müdahale araçları belirlenmiş, kalkınma politikaları ve operasyonel programlar değerlendirilmiştir.
Çalıştaylar ile genel çerçevesi belirlenen çalışmalar, ikinci aşamada bölgede yapılan analizlerle derinleştirilip, sektörel stratejilerle beslenmiştir. Bu kapsamda, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Şanlıurfa, Siirt ve Şırnak illerinde saha çalışmaları yapılmış, Ticaret ve Sanayi Odaları, borsalar, ihracatçı birlikleri, endüstriyel parklar ve özel sektörün önde gelen işadamları ile görüşmeler yapılmış ve bu görüşmeler tüm takımının katıldığı beyin fırtınası oturumlarında analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada ise sektörel eylem planları hazırlanmış, final raporunun sunulmasının ardından, 12 Kasım’da Ankara’da düzenlenen toplantıda kamuoyu ile paylaşılmıştır.
a) Rapor Hakkında
Bahsi geçen çalışmanın raporunda, çalışmayı yürüten ekibin ‘dışarıdan bir gözle’, bölgenin elinde bulunan kaynak ve fırsatları dünya ekonomisi açısından değerlendirerek, bölgede gelecekte hayata geçirilecek kapsamlı program ve politikalara yönelik önerilerde bulunması öngörülmüştür.
b) Yeni Vizyon ve Stratejiler
GAP Bölgesi, kendine özgü nedenlerden ötürü tüm dünyadaki gelişmekte olan ekonomiler arasında, çevresel ve toplumsal açılardan sürdürülebilir ve temiz teknoloji uygulamalarına dayalı bir büyüme açısından öncelikli bir deneme sahası konumundadır.
Geçmişten gelen altyapı ve toplumsal yatırımların, anılan temiz teknoloji uygulamalarıyla birleştirilmesi halinde, bölge küresel pazarlar içerisinde öne çıkmak için gereken değerlere zaten sahiptir. Mevcut strateji kapsamında, göz ardı edilmekle birlikte aslen GAP kavramının temel değeri olan hidro-elektrik enerjisi, yeni strateji çerçevesine temel teşkil edecektir. Bölge, mevcut yerel tüketim açısından büyük oranda yenilenebilir enerji üretir hale gelmiştir; güneş, rüzgar ve biyo-enerji alanında hayata geçirilecek doğru politikalarla birlikte, bu hedef gerçeğe dönüşecektir.
Sözü geçen stratejiler, diğer stratejilerle birlikte uygulandığı takdirde, bölgenin ekonomisini temelden değiştirecek beş temel stratejidir :
Sürdürülebilir üretim stratejisi: Tarım, turizm ve tekstil gibi üretime dayalı başlıca sektörlerin sürdürülebilir üretim yapması (adil pazar politikaları uygulanarak gerçekleştirilen, yenilenebilir enerji olanaklarının kullanıldığı organik bir üretim v.b) temeline dayanır. Anılan tekniklerin bu şekilde bir araya getirilmesi neticesinde elde edilecek kazanımlar, sadece üretim zinciri dahilinde değil, OECD ülkeleri başta olmak üzere dünya pazarlarından giderek artan oranda gelen talepte de hissedilecektir. Böylelikle, tüm dünya bazında gelişmekte olan ekonomiler arasında GAP Bölgesi uluslararası seviyede, tam anlamıyla olumlu yeni bir ‘imaj’ tesis edebilecektir.
Girişimciliğin geliştirilmesi stratejisi: Bu strateji çerçevesinde, mevcut duruma kıyasla çok daha fazla girişimciliğe dayalı ve gerekli alanlarda yüksek teknolojiyi de değerlendiren bir yenilikçilik anlayışını destekler nitelikte ve yeni ekonominin itici gücünü sağlayacak ‘Ortak Yatırım Fonları’ sağlanmış yeni düzenlemeler ve iş ortamından bahsedilebilir. Özel sektör ortak yatırımlarının önem kazanacağı alanlar ikinci ve üçüncü seviye kanal sistemlerinin tamamlanmasıdır ki GAP’ın temel hedeflerine uygun biçimde sulanan alanların süratle çoğaltılması bu şekilde mümkün olacaktır.
Uluslararasılaştırma programı: Bu bağlamda, yoğun bir yabancı dil, özellikle İngilizce eğitimi sağlanacak, yurtdışı çalışma ziyaretleri, değişim programları ve ticaret fuarları düzenlenecektir.
Uygulamalı teknoloji stratejisi: Bölgenin uygulamalı teknoloji kaynakları yaygınlaştırılarak temel sektörlerde faaliyet gösteren firmaların, ilgili üretim teknolojileri ve pazarlama kaynaklarına erişimi kolaylaştırılacaktır. Bunlar, organik kumaş üretim merkezlerinden yenilenebilir enerjiye ve Aşçılık Enstitüleri’ne kadar pek çok sektör ve uygulamayı içerebilir.
Kümelenme ve ağ sistemleri oluşturma stratejisi: Kümelenme ve ağ sistemleri oluşturma tekniklerine yönelik kapsamlı uygulamalar, daha üst düzey bir koordinasyon, işbirliğine dayalı strateji geliştirme ve kaynakların paylaşımına dayanır. Bu program neticesinde kamu-özel sektör işbirliği ve İşbirliği Kurumları’na (IFC) duyulan giderek artan gereksinimler de karşılanacaktır.
Tarım : Bölgenin su, toprak ve insan kaynakları biraraya getirilerek; gıda, pamuk ve diğer elyaf üretiminin sürdürülebilirliği sağlanarak; yenilenebilir enerji kaynakları ve organik tarım yöntemlerinin kullanımı azami seviyeye çıkartılacaktır. Tekstil ve konfeksiyon : Yenilikçilik, yaygın market bağlantıları ve temiz teknoloji kullanımı hızlandırılarak tekstil ve konfeksiyon alanlarında rekabet arttırılacaktır. Turizm : Bölge insanı ve tarihi/kültürel özellikleri koordine edilmek suretiyle, örneğin "Mezopotamya’yı Keşfedin" gibi adlandırılacak bir turizm markası yaratılacaktır. c) Rekabet Gündeminin Uygulanması
İstenen sonuçların elde edilmesi için GAP-BKİ liderliğinde sektörel eylem planları oluşturularak, yerel ve yabancı finansman kaynaklarından faydalanılacak ve eylem planları hayata geçirilecektir. Bu süreçte yürekli liderlik, çalışma ve önemli miktarlarda kaynak aktarımı gerekecektir. Bölgenin bu durumu bir nevi dünyaya açılış olarak algılayarak sadece hükümetlerden değil aynı zamanda görev bilinci ve belli bir vizyona sahip yerli-yabancı özel yatırımcılardan da destek alabilmesi gereklidir. Böylelikle, Türkiye ayrılmaz bir parçası olan ve tarihi ve doğal güzellikleriyle çok daha çekici bir GAP Bölgesi’ne kavuşacaktır.
Son Güncelleme : 16 Ocak 2008