Dünya Su Konseyi'nin Marsilya'daki Merkezindeki İlk Türk : Vedat Özbilen

Vedat Özbilen; kuruluş çalışmalarına GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Dr.Olcay Ünver’in de katıldığı ve 22 Mart 1996 tarihlerinde Marsilya’da kurulan Dünya Su konseyi (World Water Council WWC) nde çalışmaya başlıyor. WWC’nin Marsiya’daki ofisinde çalışacak ilk Türk olan Vedat Özbilen 1990 yılında bu yana GAP İdaresinde çalışıyor.

ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Vedat Özbilen WWC tarafından yeni oluşturulan Su Eylem Birimi’nde çalışacak. Beş kişiden oluşacak Su Eylem Birimi 2003 yılında Japonya’da yapılacak olan 3.Dünya Su Formu’nu düzenleyecek. Form’a katılacak tüm paydaşlarla ilişkileri de kuracak olan Su Eylem Birimi, formun giriş bildirisini de hazırlayacak.

İyi derecede İngilizce bilen ve çok sayıda ulusal ve uluslararası yayınlarda makaleleri yayınlanan Özbilen başta ABD, Fransa, Japonya olmak üzere 9 ülkede seminer ve eğitim programına katılmıştır.

Vedat Özbilen bir yılı aşkın bir süredir çalışmaları devam eden yeni GAP Master Plan’nın koordinatörlüğünü yürütüyordu. Özbilen iki yıl süresince Dünya Su Konseyi’nde çalışacak. Özbilen ilk aktivite olarak, 13-16 Ağustos 2001 tarihleri arasında yapılacak Stockholm Su Sempozyum’nda, GAP uzmanlarından Sunay Demircan ile “Water Management and Civilizations in Mesopotamia from the First Master Plan up to Our Day”başlıklı bir poster sunuşnu gerçekleştirecektir.

Su konusunda bilinç ve duyarlılığı artırmak bilimsel ve teknolojik çalışmalarda bulunarak dünyada su konularında öncü rol oynamak gibi önemli bir misyon ile global prespektifli bir “think thank” görevi üstlenmek üzere kurulan Dünya Su Konseyi, GAP Bölge Kalkınma İdaresi ve İstanbul Su ve Kanalizasyon İşleri (İSKİ) ile ortak 2002 yılı sonbaharında İstanbul'da ortak uluslararası bir konferans düzenleyecek.

Toplam 294 üyesi bulunan konsey de Türkiye’nin 43 üyesi bulunuyor. Türk üyeler arasında GAP BKİ, DSİ gibi kamu kuruluşlarının yanısıra Diyarbakır Büyükşehir, Mardin, Adıyaman, Şanlıurfa, Kızıltepe gibi belediyeler ve Anakültür gibi Sivil Toplum Kuruluşları ile GAMA, Yüksel gibi özel sektör kuruluşları da bulunuyor.

DÜNYA SU KONSEYİ (WORLD WATER COUNCIL-WWC) NEDİR?

Su konularında uluslararası “think thank” kuruluşudur. Dünya Su Konseyi (World Water Council-WWC) fikri çalışmaları 1994 yılında başlamıştır, kuruluşu, 1996 yılı Dünya Su Gününde (22 Mart 1996) Marsilya’da ilan edilmiştir. Dünya Su Konseyi Başkanı kuruluşundan bu yana Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Dr. Mahmud Abu-Zeid’dir.

DÜNYA SU KONSEYİ’NİN (WWC) MİSYONU NEDİR?

Dünya Su Konseyi’nin misyonu; en üst düzey karar vericiler dahil olmak üzere her seviyede su ile ilgili kritik konularda bilinç ve duyarlılığı artırmak ve su kullanımı, korunması ve su kaynaklarının geliştirilmesini tüm boyutları dikkate alarak, sürdürülebilir bir temelde, bütün canlıların yararına planlanmasını sağlamaktır.

DÜNYA SU KONSEYİ (WWC) NASIL ÇALIŞIR?

WWC, çalışmalarını kendi bünyesinde oluşturduğu 7 farklı komite ile sürdürmektedir. Organizasyon ve faaliyet yapısını “Dünya Su Konseyi Yasa ve Tüzükleri” çerçevesinde yürüten Konsey, faaliyetlerini herhangi bir ülkeye bağlı olmaksızın, üye desenini oluşturan kamu ve özel kesim, Birleşmiş Milletler kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile yürütmektedir.

• (World Water Council-WWC) kuruluşu 22 Mart 1996'da ilan edilmiştir. Uluslararası bir sivil toplum örgütü olan WWC'ın toplam 294 üyesi bulunmaktadır.
• Konsey’de Türkiye 43 üye ile Japonya ve Fransa’dan sonra en çok üyesi olan üçüncü ülke konumundadır.
• WWC üyelerinden oluşan WWC guvernörler heyeti her üç yılda bir araya gelerek Guvernörler Heyetini seçerler. Guvernörler Heyeti’nde, 38 kişiyi geçmemek kaydıyla, kurucu kuruluşlardan birer temsilci, Genel Kurul’da seçilenler ve daha sonra Guvernörler Hayeti tarafından temsil edilemeyen bölge ve cinsiyetlerin de göz önüne alınarak seçilen kişiler yer alır.
• II. Genel Kurul’da seçilen 34 Guvernörler Heyeti üyeleri arasında; Dr. İ. H. Olcay ÜNVER (GAP BKİ Başkanı), Prof. Doğan Altınbilek (DSİ Genel Müdürü) ve Ceylan Orhun (Anakültür Başkanı) Dünya Su Konseyi İkinci Guvernörler Heyeti’ne seçilmişlerdir.
• Dünya Su Konseyi’nin merkezi Fransa’nın Marsilya Kentinde yer almaktadır. Bununla birlikte, Kanada, Mısır ve Bari’de birer Bölge Bürosu bulunmaktadır.
• Başkan, 2 Başkan Yardımcısı, Sayman ve İcra Direktörü Konsey’in en üst düzey yönetim organı olan Büro Üyelerini oluşturur. Dr. İ. H. Olcay Ünver Sayman olarak Büro’da yer almaktadır.
• Konsey, çalışmalarını çeşitli Komisyonlar doğrultusunda yürütür. Bu Komisyonlar, program, bölgesel merkezler ve üyelik, yayım ve iletişim komisyonları olarak sıralanabilir.

TÜRKİYE VE DÜNYA SU KONSEYİ

Son yıllarda dünyada hızla yaygınlaşan suya dayalı kalkınma projelerinin ve su kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması amacıyla ülkemizin, uluslararası platformlarda doğru şekilde tanıtımı, su konuları ile ilgili tüm küresel kuruluşlar ile her konuda görüş alışverişinde bulunmak suretiyle bilgili ve ilişkili olmak ayrıca bu konularda alınabilecek her türlü karar ve geliştirilebilecek inisiyatifler sürecinde ülkemizin karar sürecine aktif olarak katılması yaşamsal öneme sahiptir. Bu çerçevede Dr. İ. H. Olcay Ünver, Dünya Su Konseyi’nin kurucu guvernörler heyeti arasında da yer almıştır. Su kaynaklarına dayalı bir proje olarak, GAP BKİ Başkanlığı uluslararası su kuruluşları ile ilişkilere önem vermektedir. Su kaynakları yönetiminin küresel boyutu göz önüne alındığında, Güneydoğu Anadolu Projesini uluslararası platformlarda en doğru şekilde tanıtmak, uluslararası su kuruluşları ile görüş alış verişinde bulunmak ve bu kuruluşların geliştirdikleri insiyatifler ve aldıkları kararlarda söz sahibi olabilmek için yönetimlerine katılmak önem taşımaktadır.

DÜNYA SU KONSEYİ ETKİNLİKLERİ

Su ile ilgili her konuda verilen kararlarda, geleceği tehdit eden susuzluk tehlikesine karşı önlemlerin alınmasında özellikle karar verici merkezlerin konuya ilişkin yeterli bilgiye sahip olmaları ve duyarlı olmaları konuları ile ilgili olarak düzenlediği etkinlikler;

Dünya Su Günü : Dünyada suyun giderek artan öneminden dolayı, Birleşmiş Milletler, 22 Mart 1993’de, her yıl 22 Mart’ın Dünya Su Günü olarak kutlanmasını öngören bir karar tasarısını kabul etmiştir. Her yıl farklı temalarla kutlanan Dünya Su Günü bu yıl 9. kez “Su ve Sağlıktır” teması ile kutlanmaktadır. Bu yıl Dünya Su Günü, Dünya Su Konseyi Guvernörler Heyeti’nin de katılımı ile Türkiye’nin İstanbul, Ankara ve Şanlıurfa illerinde düzenlenecek olan çeşitli etkinliklerle kutlanacaktır.

Dünya Su Forumu: Konsey, su kullanımının farklı bir boyutunu ele alarak dünyadaki su konusundaki uzman ve profesyonelleri, uluslararası kuruluş ve ülke temsilcilerini biraya getirmeyi amaçlayan bu forumlarda sürdürülen araştırmalar tartışılmaya sunma amacı ile her üç yılda bir Dünya Su Forumu’nu düzenler.

Dünya Su Vizyon: 1997 yılında üstlendiği 21. yy’a dönük “Yaşam ve Çevre İçin Dünya Su Vizyonu” geliştirme görevinin üstlenilmesi etkinliklerinden en önemlisi belki de en kapsamlısıdır. Vizyon, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri birlikte kapsama anlamında küresel perspektiflidir. Vizyon çalışmalarında aktif rol alan GAP BKİ, Dünya Su Konseyinden gelen bilgileri, Türkiye’deki ilgililerin görüşlerine sunmuş ve gelen sunuşlar doğrultusunda yapılan çalışmayı dünya Su Konseyi vizyon komitesine iletmiştir.

Bazı Önemli Etkinlikler;

• Hollanda Krallığının ev sahipliğini üstlendiği, 17-22 Mart 2000 tarihleri arasında yapılan ve Uluslararası basının da yakından takip ettiği 2. Dünya Su Forumu’nda “Kalkınmada Suyun Etkin Kullanımı” konusunda çalışmalar yapılmıştır. III. Dünya Su Forumu ise 2003 yılında Japonya’da düzenlenecektir.
• Dünya Su Konseyi Guvernörler Heyeti toplantısı, 18-21 Mart 2001 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenmiştir. Daha sonra yine Heyet üyeleri ve Dünya Su Konseyi Türk üyelerinin de katılımı ile ‘22 Mart Dünya Su Günü’ Türkiye’de, Ankara ve Şanlıurfa’da, 22-24 Mart 2001 tarihleri arasında yapılan etkinlikler ile kutlanmıştır. Yine bu kutlamalar çerçevesinde uluslararası bir “Dünya Su Konseyi Konferansı” düzenlenmiştir.
• GAP BKİ, Dünya Su Konseyi ve İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) 2002 yılı içerisinde İstanbul’da ortak bir uluslararası konferans düzenlemeyi planlamaktadır.
• 13-16 Ağustos 2001 tarihleri arasında İsveç’de yapılacak olan Stockholm Su Sempozyumu’nda düzenlenecek olan “How to increase the status of Water Issues in Governance and in Public Perception” başlıklı Workshop’a Dünya Su Konseyi (WWC) sponsorluk edecektir. Ayrıca, Sempozyuma paralel olarak, 13 Ağustos 2001 tarihinde Dünya Su Konseyi Büro toplantısı Stockholm’de yapılacaktır.