Amaç: Proje ile az gelişmiş üç bölgede (GAP Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Karadeniz Bölgesi) kadınların ve kadın sivil toplum örgütlerinin kapasitesini geliştirerek ve farkındalık yaratarak kamu hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması ve artırılması amaçlanmaktadır.
Gerekçe: Projeye dahil edilen üç bölge, sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından olduğu kadar, kadının statüsü ve kadının sosyal, ekonomik ve politik hayata katılımı konularında da Türkiye’nin en az gelişmiş bölgeleridir. 2003’te yapılan “Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması” araştırmasına göre, Türkiye’nin 7 bölgesi arasında Doğu, Güneydoğu ve Karadeniz Bölgeleri sırasıyla yedinci, altıncı ve beşinci sırada yer almaktadır. Öyle görünmektedir ki, bu bölgelerde sosyo-ekonomik gelişmemişlik ve kadının düşük statüsü arasında bir düz orantı bulunmaktadır. Bu üç bölge, kadının sosyal hayata katılımı hakkındaki geleneksel değerler ve tavırlar konusunda Türkiye’nin en muhafazakar bölgeleridir ve kadına ait sosyo-ekonomik gelişme göstergeleri ülke ortalamalarına kıyasla daha düşüktür.
Eğitim göstergeleri cinsiyet eşitliğinin temel göstergelerinden biridir ve proje bölgeleri kadının eğitime katılımı konusunda en kötü değerlere sahiptir. 2003 yılında yapılan Nüfus ve Sağlık Göstergeleri Araştırması’na göre Türkiye’deki eğitimsiz kadınların ortalaması %38,6’dır. Bu oran Güneydoğu Anadolu’da %63,2, Ortadoğu Anadolu’da %59,8, Kuzeydoğu Anadolu’da %52,4 ve Doğu Karadeniz’de %43,1’dir. Oranlar bu bölgelerde erkekler için sırasıyla %39,4, %35,7, %29,3 ve %23,9’dur. Genç kızların ilköğretime katılım oranı ise 2000 ve 2001 yılları için Doğu Karadeniz’de %4,8, Kuzeydoğu Anadolu’da %2,7, Doğu Anadolu’da %3,1 ve Güneydoğu Anadolu’da %2,9’dur. Bu konudaki ülke ortalaması %6’dır ve bu bölgelerdeki oranlar ortalamanın altında ve tüm bölgeler arasında en düşük seviyededir.
Kadınların sosyo-ekonomik gelişmişlik göstergeleri açısından dezavantajlı durumlarına ek olarak, bölgedeki kadınlar aile içi şiddet, sosyal ve kültürel baskı ve töre cinayetleri gibi insan hakları ihlallerine maruz kalmaktadırlar. Kadına karşı şiddetin en yaygın görülen şekli olan töre ve namus cinayetleri çoğunlukla Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinden çıkmakta ve inanılmaz ölçülerdeki göç sebebiyle büyük şehirlere de taşınmaktadır.
Şüphe yok ki, bu üç bölge, kadının toplum içindeki statüsü, cinsiyete dayalı problemler ve kadının insan haklarının ihlali gibi konularda farklılıklar göstermektedir. Doğru ve uygun politikaların geliştirilmesi öncelikle gerçek durumun, sorunların ve bölgesel farklılıkların tespitini gerektirmektedir; ancak bunların tespiti için yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu sebeple, bu bölgelerdeki kadınların sosyal hizmetlere ve eşit fırsatlara erişiminin önündeki engellerin tanımlanması için bir sosyal çalışma yapılması gerekmektedir.
Hedef: Yerel idarelerin, devlet kuruluşlarının ve kar amacı gütmeyen kuruluşların insan kaynakları kapasitelerinin geliştirilerek “Cinsiyet Duyarlı Yaklaşım”ın ilgili bölgelerde geliştirilmesi, Kadın STK’ların teknik ve organizasyonel kapasitelerinin artırılması, Üç bölgede yeni kadın kuruluşlarının kurulması, Kadın STK’lar arasında iletişim ve iş birliğinin iyileştirilmesi, Kadın STK’lar, hükümet kuruluşları, yerel idareler arasında diyalog ve ortaklığın geliştirilmesidir.
Gerçekleşme : Cinsiyet duyarlılığının artırılması konusunda gerçekleştirilen eğitim ve çalıştaylara 1.500 kişinin katılmış, kamu kurum-kuruluşları, sivil toplum ve belediyelere yönelik cinsiyete duyarlı hizmet sunumunu kapsayan rehberler ve direktifler hazırlanmış, hibe programı aracılığıyla 50 kadın STK ofisinin donanımının sağlanmış; STK yönetimi, toplumsal liderlik ve toplum ile çalışmak, çatışma çözümleme, proje geliştirme ve yönetimi, fon geliştirme, halkla ilişkiler ve bilgisayar kullanımı konularında kadın STK’larının insan kaynaklarından 375 kişinin teknik kapasitesi iyileştirilmiş, yereldeki kadın kuruluşlarının karar alma ve izleme organlarına katılımının artırılmasına yönelik çalışmalar yapılmış ve 3 bölgesel ağ kurularak, yerel kadın organizasyonların ulusal ağa bağlanması ve yerel kampanyaların organize etmesi sağlanmıştır.
