Tarım ve Tarıma Dayalı Sanayide Entegre Kaynak Verimliliği

Amaç: GAP Bölgesi’nde tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi alanlarında, üretim faktörlerinin ve üretim kaynaklarının daha etkin ve verimli bir biçimde kullanılması suretiyle, Bölgenin rekabet edebilirliğinin arttırılmasına katkıda bulunulmasıdır.

Gerekçe: Küresel rekabet avantajlarının yanı sıra sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için doğal kaynaklar (toprak, su, enerji), hammadde, teknoloji ve insan sermayesi gibi üretim faktörlerini etkin ve verimli kullanmak büyük önem taşımaktadır. Kaynakların etkin kullanımı, çevrede üretim süreçlerinden kaynaklanan (çevre kirliliği vb.) olumsuz dışsallıkların azaltılmasına ve kaynak sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yardımcı olur. GAP bölgesi tarımsal üretim Türkiye'de ve dünyada çok önemli bir yere sahiptir. Bölgemizin tarım ve tarımsal sanayide rekabetçi duruma gelebilmesi için verimli üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması ve pilot uygulamaların yapılması yoluyla kaynak verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması önem arz etmektedir.

Hedef: Proje ile GAP Bölgesi’nin başat ekonomik sektörleri arasında yer alan tarımsal üretimde ve tarımsal ürünlerin işlenmesinde başta su ve enerji olmak üzere, kaynakların en etkin biçimde kullanımımın modellenmesi ve yaygınlaştırılması ve birincil üretim ve işleme süreçlerinde verimliliğin arttırılması hedeflenmektedir.

Gerçekleşme: GAP Bölgesi’nin sosyo-ekonomik yapısına en çok etkide bulunan ve proje kapsamında toplam kaynak verimliliği ekseninde değer zinciri analizleri gerçekleştirilecek tarımsal ürünlerin seçimine yönelik parametrik filtreleme yaklaşımı geliştirilmiş ve 7 adet stratejik tarımsal ürün (pamuk, buğday, mısır, kırmızıbiber, antep fıstığı, zeytin ve koyun sütü) belirlenmiştir. Projenin ilk fazında bu 7 ürün özelinde belirlenen strateji doğrultusunda pilot projeler uygulamaya konulmaktadır. Proje ile tohumdan nihai ürüne kadar bütün değer zincirine entegre bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Bu bakış açısı. Bölgedeki birçok kurum ve kuruluşta ilgi uyandırmıştır. 2020 yılının Genel Müdürlüğümüz tarafından “Kaynak Verimliliği Yılı” ilan edilmesinde projemiz kapsamında yapılan çalışmaların ve önerilerin önemli bir etkisi bulunmaktadır. Proje ile GAP Bölgesi’nin başat ekonomik sektörleri arasında yer alan tarımsal üretimde ve tarımsal ürünlerin işlenmesinde başta su ve enerji olmak üzere, kaynakların en etkin biçimde kullanımımın modellenmesi ve yaygınlaştırılması ve birincil üretim ve işleme süreçlerinde verimliliğin arttırılması hedeflenmektedir. Projenin ilk fazında UNDP ile teknik işbirliği yapılmıştır.

GAP Bölgesi’nin sosyo-ekonomik yapısına en çok etkide bulunan ve proje kapsamında toplam kaynak verimliliği ekseninde değer zinciri analizleri gerçekleştirilecek tarımsal ürünlerin seçimine yönelik parametrik filtreleme yaklaşımı geliştirilmiş ve 7 adet stratejik tarımsal ürün (pamuk, buğday, mısır, kırmızıbiber, antep fıstığı, zeytin ve koyun sütü) belirlenmiştir. Projenin ilk fazında bu 7 ürün özelinde belirlenen strateji doğrultusunda pilot projeler uygulamaya konulmaktadır. Proje ile tohumdan nihai ürüne kadar bütün değer zincirine entegre bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Bu bakış açısı. Bölgedeki birçok kurum ve kuruluşta ilgi uyandırmıştır. 2020 yılının Genel Müdürlüğümüz tarafından “Kaynak Verimliliği Yılı” ilan edilmesinde projemiz kapsamında yapılan çalışmaların ve önerilerin önemli bir etkisi bulunmaktadır.

EKV Projesi kapsamında Bölgemizde belirlenen  7 adet stratejik  tarımsal ürün(pamuk, buğday, mısır, kırmızıbiber, antep fıstığı, zeytin ve koyun sütü) başta olmak üzere tarımsal ürünlerde ;

• Tohumdan nihai sanayi ürününe kadar  yer alan değer zincirindeki  verim  kayıplarını azaltan,
• Daha kaliteli tarımsal sanayi ürünü  üretmeye yönelik,
• Yenilikçi ve katılımcı, model projeler desteklenmektedir.

2017-2024 yılları arasında toplam 13 proje desteklenmiştir. EKV  kapsamında yürütülen projeler ile, 7 pilot tesis kurulmuş, 1400’e yakın kişiye istihdam sağlanmış, 167 eğitim faaliyeti düzenlenmiştir. 5.928 kişiye ulaşılmıştır.