Tasarım ve Programlama - GAP İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Koordinatörlüğü Ercan YİĞİT

Tasarım ve Programlama - Ercan YİĞİT

Tasarım ve Programlama - Bilgi İşlem Koordinatörlüğü Ercan YİĞİT

GAP Bölgesinde Halk Sağlığı Okur Yazarlığı Projesi

GAP BÖLGESİ’NDE HALK SAĞLIĞI OKUR-YAZARLIĞI PROJESİ

“GAP Bölgesi’nde Halk Sağlığı Okur-Yazarlığı” projesi 2014 yatırım programında desteklenmiş olup, Ocak 2014 tarihinde başlamış olup devam etmektedir. 

Amaç: 

Bir toplumda erken ölüm ve hastalıkları önlemenin yolu, kişilere hastalanmalarına neden olan faktörleri ve bu faktörlerin nasıl ortadan kaldırılacağını öğretmektir. Dünyada olduğu gibi  ülkemizde de en çok hastalananlar düşük öğrenim düzeyindeki kişilerdir. Bu çalışmada Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hastalıkların ve erken ölümlerin nedenlerini ortadan kaldırmak için basit önlemlerin ele alındığı, yazılı ve görsel bir okuma-yazma modülü geliştirmek amaçlanmıştır. Böylece kadınlar okuma-yazma öğrenirken sağlıklarını nasıl koruyacaklarını ve sağlık bilgisine nasıl erişeceklerini öğrenecekler, ayrıca okuma-yazma kurslarında kendilerinin ve ailelerinin sağlığını koruyucu yöntemleri öğrenecekleri için kurslara ve benzer etkinliklere katılımları da yükselecektir. Önerilen projenin diğer bir amacı da, proje kapsamında ortaya çıkacak eğitim modülünün, Milli Eğitim Bakanlığı’nın, kırsal yerleşim alanlarında yetişkinlere yönelik düzenlediği okuma-yazma kurslarının müfredatına girecek tekrarlanabilir bir okuma-yazma modülü geliştirmektir.

Gerekçe: 

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde özellikle 25 yaş üstü her dört kadından üçü okuma-yazma bilmemektedir. Bu nedenle gerek kendilerinin gerekse ailelerinin sağlığını korumak için neler yapmaları gerektiğini bilmemekteler, böylece hastalıklar artmakta ve sağlık hizmetlerinin maliyeti de yükselmektedir. Özellikle anne-çocuk sağlığı, bulaşıcı hastalıklar, tarım ve hayvancılıkla ilişkili hastalıkların nedenlerini ve nasıl korunacaklarını öğrenmeleri hastalık yükünün önemli bir kısmını azaltacaktır. Ayrıca, GAP’la birlikte toplumun büyük kısmı tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Dünyada tarım, erken ölüm ve hastalıkların sık görülmesi nedeniyle en tehlikeli iş kollarından biri olarak tanımlanmaktadır. Dünyanın en büyük entegre projelerinden biri olan GAP’ın yürütüldüğü bu bölgede, gerek tarımsal üretimin niteliğini iyileştirmek gerekse elde edilecek kazanımı artırmak amacıyla tarımda çalışanların sağlık düzeyini yükseltmek öncelikli adımlardan biridir. Gerek toplumda erken ölüm ve hastalıkları önlemek, gerekse okuma-yazma bilme oranını artıracak kapsamlı ve her ortamda erişilebilir bir modülün hazırlanması ve kullanımının sağlanması Bölge’nin sağlık ve eğitim göstergelerinin iyileşmesine büyük yarar sağlayacaktır. 

Hedef Grup:

Bölge’nin tamamını içeren bir çalışma biçimidir. Bu nedenle; proje çocuk, kadın, yaşlı ve erkekleri hedeflemektedir. Proje tamamlandığında sağlık sektörü başta olmak üzere, sağlıkla ilgili tüm sektörlerin müdahale stratejilerinin geliştirilmesi açısından etkileneceği düşünülmektedir. 

Hedefler: 

Projenin nihai hedefi, GAP Bölgesi’nde erken ölüm ve hastalıkların önlenmesine katkı sağlamaktır. Bu nedenle;

  • Bölge’de sık görülen hastalık ve sağlık sorunlarını öğretecek,
  • Sık görülen sağlık sorunlarını ortadan kaldırmayı öğretecek,
  • Toplum merkezi, okul, Kur’an kursu, cami gibi halkın toplandığı yerlerde ve kendi kendine evde kolaylıkla uygulanabilecek,
  • Görsel materyal ve gerçek yaşam öyküleri ile zenginleşmiş bir modül geliştirmek,
  • Geliştirilen modülü toplum merkezi, okul, cami gibi farklı ortamda uygulamaktır.

Kapsam: 

Bu çalışma kapsamlı bir düzeyde; sağlığı; fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hali olarak ele alınıp, erken ölüm ve hastalıklar için risk faktörlerini ve korunma yollarını öğretecek şekilde hazırlanacak kapsamlı bir halk sağlığı okuma yazma modülü geliştirmesi açısından büyük yarar sağlayacaktır. 

Faaliyetler:

  • Milli Eğitim Bakanlığı, Bölge üniversiteleri (halk sağlığı, sosyoloji, eğitim fakültesi, radyo-televizyon, grafik-tasarım), sağlık kurumları ve alanında uzman kişilerden oluşan bir çalışma ekibinin oluşturulması,
  • Bölge’de sık görülen sağlık sorunlarının nedenleri ve nasıl önleneceğine yönelik kısa bilgi notlarının hazırlanması,
  • Okuma parçaları oluşturmak için bölgede yaşanmış hastalıkları önleme öykülerinin toplanması,
  • Geliştirilen materyalin okuma-yazma modülü haline getirilmesi,
  • Modülün stüdyo çekimlerinin yapılması,
  • CD, flash olarak çoğaltılması,
  • Modülün basımı,
  • 10 farklı toplum merkezi, okul, Kur’an kursu’nda denenmesi,
  • Pilot çalışmalar sonucu yeniden gözden geçirilmesi, basımı ve dağıtımı.

 
Mevcut Durum:

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması başta olmak üzere farklı araştırmalarda sağlık ve eğitim göstergeleri en düşük bölgedir. Yapılan araştırmalar sağlık sorunlarının temelinde bilgi eksikliği olduğunu göstermektedir. Sağlık bilgisinin üretim biçimi ve yaşam koşullarına uygun olması temel ilkedir. Halen kullanılmakta olan okuma-yazma modülü halk sağlığı okur-yazarlığını (toplumda sık görülen hastalıkları ve sağlık sorunlarını önleme odaklı) geliştirecek düzeyde değildir. Ayrıca öğretmen olmaksızın kullanımı mümkün değildir. GAP Bölgesi’nde gerek sağlık insangücü gerekse eğitim insangücü beklenenin çok altındadır. Bu nedenle toplumsal gelişme için farklı araçların geliştirilmesi gerekmektedir.