Tasarım ve Programlama - GAP İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Koordinatörlüğü Ercan YİĞİT

Tasarım ve Programlama - Ercan YİĞİT

Tasarım ve Programlama - Bilgi İşlem Koordinatörlüğü Ercan YİĞİT

Dış Kaynaklı Projeler

DIŞ KAYNAKLI PROJELER

Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) yenilikçi bir yaklaşım olan sürdürülebilir insani kalkınma felsefesini benimsemesi ile projeye uluslararası ilgi artmış ve özellikle 1995’ten sonra yabancı ülke ve kuruluşların teknik ve mali katkıları da yoğunlaşmıştır.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile GAP İdaresi'nin ortaklaşa gerçekleştirdiği "GAP Bölgesi’nde Sürdürülebilir Kalkınma Programı" proje paketinin yürürlüğe girdiği 1997 yılı bu anlamda bir başlangıç yılı olmuştur.

GAP’ta Sürdürülebilir Kalkınma Programı’nın temel amacı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sosyo-ekonomik eşitsizliklerin azaltılmasıdır. Program, temel sosyal hizmetler (eğitim, sağlık, konut), cinsiyet grupları arasında eşitlik, kentsel yönetim, çevresel sürdürülebilirlik, kurumsal ve toplumsal düzeyde kapasite oluşturulması ve halk katılımı alanlarındaki pilot projeler aracılığıyla kalkınmanın insani boyutunu vurgulamaktadır. Başlangıçta 28 alt projeden oluşan ve  toplam bütçesi 5,2 milyon dolar olan program, 2000 yılında İsviçre Hükümeti’nden sağlanan finans desteği ile 33 alt-projeden oluşan daha geniş kapsamlı bir hal almıştır.

Dünya Bankası, GAP Bölgesi'ndeki kentsel ve kırsal altyapının geliştirilmesine ilişkin iki projeye hibe sağlamıştır. Bunlar; "Şanlıurfa-Harran Ovaları Tarla-içi ve Köy Geliştirme Hizmetleri Projesi" ile "GAP Kentsel Planlama ve Sanitasyon Projesi" hazırlık çalışmalarıdır. Bu iki proje için Dünya Bankası'ndan toplam 650 bin dolar hibe finansmanı sağlanmıştır. GAP İdaresi ile BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) arasında 1997 yılında başlayan ilişkiler, 10 alt projeden oluşan "GAP-FAO Kırsal Kalkınma Programı" kapsamında devam etmiş, proje 2000- 2001 yıllarında gerçekleştirilmiştir.

GAP İdaresi’nin Avrupa Birliği (AB) ile 1996 yılında başlayan ilişkisi günümüze kadar devam etmiştir. AB tarafından bölgesel eşitsizliklerin giderilmesi, bölgesel ekonomik büyümenin sağlanması, çevre koşullarının iyileştirilmesi ve kültürel mirasın korunması hedeflerine yönelik "GAP Bölgesel Kalkınma Programı" için 43,5 milyon avro hibe sağlanmıştır. 7 Aralık 2002 tarihli antlaşma ile 3,5 milyon avro ek kaynak ile 47 milyon avro temin edilmiştir. Program 2007 yılında sona ermiştir.

AB finansman desteğiyle gerçekleştirilen “GAP Bölgesi’nde Sele Maruz Kalan Bölgelerde Sel Riskinin Azaltılması Projesi” Ekim/Kasım 2006 tarihlerinde GAP Bölgesi’nde meydana gelen sel felaketinin fiziksel ve sosyal etkilerini azaltmak, sel riskini önlemek ve yerel idarelerin kapasitelerini artırmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu tarihte sele maruz kalan altı ili kapsamıştır: Şanlıurfa, Mardin, Siirt, Şırnak, Batman, Diyarbakır. Projenin bütçesi 17,2 milyon avrodur (14 milyon avro AB finansmanı, 3,2 milyon avro ulusal eş finansman).

AB finansmanı ile yürütülen Türkiye’nin Az Gelişmiş Bölgelerindeki (Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz) Kadınların ve Kadın Sivil Toplum Kuruluşlarının Güçlendirilmesi Projesi ile az gelişmiş üç bölgede kadınların ve kadın sivil toplum örgütlerinin kapasitesini geliştirerek ve farkındalık yaratarak kamu hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması ve artırılması amaçlanmıştır. Projeler üç bölgede toplam 30 ilde uygulanmıştır. Projenin bütçesi 5 milyon avrodur. Proje 2013 yılında sona ermiştir.

GAP İdaresi ve UNDP işbirliğiyle Mart 2008 tarihinde Kadının Güçlendirilmesinde Yenilikler: Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki Kadınlar İçin Gerçekleştirilebilir Bir Model adlı yeni bir proje başlamıştır. Söz konusu proje 25 Mart 2008 tarihinde GAP İdaresi, T.C. Dışişleri Bakanlığı ve UNDP tarafından imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir. İsveç Uluslararası Kalkınma Kuruluşu’nun (SIDA) finansal desteğiyle hayata geçen proje; yenilikçi üretim-pazarlama ile ilgili stratejiler yoluyla Güneydoğu Anadolu’da kadınların sosyal ve ekonomik yaşamını güçlendirmeyi amaçlamıştır. Proje ile kadınların işgücü piyasasına katılımı, ürünlerin markalaştırılması ve yeni pazarlama fırsatlarının yaratılması hedeflenmiştir. Projenin bütçesi 907 bin 668 dolardır. Projenin 2. fazı 2012-2016 yılları arasında uygulanmıştır. Bu faz için tahsis edilen bütçe 110 bin 550 $’dır. Proje Güneydoğu Anadolu Bölgesi kapsamında yer alan 9 ilde (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) uygulanmıştır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Yaşayan Suriyeli Kadınların Sosyal ve Ekonomik Yaşama Adaptasyon Projesi GAP İdaresi Başkanlığı tarafından, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın teknik, Kuveyt Hükümeti Fonu’nun finansman desteği ile Gaziantep, Kilis, Mardin ve Şanlıurfa illerinde hayata geçirilmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi‘nde yaşayan Suriyeli kadınların, Bölgenin sosyal ve ekonomik yaşamına adapte olması amacıyla hazırlanan projenin süresi 18 ay olup Mart 2016-Aralık 2017 tarihleri arasında uygulanmıştır. Projenin bütçesi 250 bin $’dır.

Relief International (RI) ve GAP İdaresi, UNICEF’ten alınan fonla RI tarafından yürütülen Gaziantep'teki Eğitime Erişimin ve Psiko-sosyal Hizmetlerin Desteklenmesi Projesi kapsamında Gaziantep'te bulunan Suriyeli mültecilere eğitim ve psiko-sosyal destek hizmetlerinin en yüksek kalitede sunulmasına yönelik bir işbirliği yapmıştır. Proje kapsamında gençler ve çocukların faydalanacağı “Gençler ve Çocuklar İçin Eğitim ve Sosyal Uyum Merkezi” adıyla bir merkez kurulmuştur. Proje çerçevesinde ayrıca, GAP İdaresi Başkanlığı’na bağlı Gaziantep’te faaliyet gösteren ÇATOM, Çocuk Gelişim Merkezi ve Gençlik ve Kültür Evi’nde kadın, çocuk ve gençlere yönelik Türkçe dil kursları, okul öncesi eğitim hizmeti, kamusal hizmetlere erişim vb. konularda hizmet sunumu yapılmış olup proje tamamlanmıştır.

Türkiye’de yaşayan Geçici Koruma Altındaki Suriyeli nüfusunun yaklaşık yarısına ev sahipliği yapan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Suriyeli nüfusunun yoğunluğu eğitim, sağlık gibi temel hizmetler, kentsel alt yapı, yerel işgücü piyasası, belediye hizmetleri ve diğer kamusal hizmetler üzerinde baskı oluşturmuştur. Bu gerekçe temelinde, GAP İdaresi Başkanlığı ve UNICEF işbirliğiyle “Suriyeli Çocukların ve Gençlerin Güçlendirilmesi Çalışma Planı” hazırlanmıştır. Planın amacı; Türk vatandaşları ve Suriyelilerin uyum içinde birlikte yaşayacakları bir ortam oluşturulmasına katkı sağlamaktır. Sosyal Uyum Eğitimleri, Erken Çocukluk Gelişimi, Çocuk Dostu Belediyeler olmak üzere üç bileşenden oluşan ve UNICEF’ten sağlanan fon ile yürütülen projenin bütçesi 18 Milyon TL’dir.

GAP Bölgesi’nde Suriye Krizinin Etkilerinin Azaltılması Projesi; Avrupa Birliği finansmanıyla Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (GAP BKİ) Başkanlığı tarafından, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Gaziantep Belediyesi, Gaziantep Sanayi Odası ve Şanlıurfa Belediyesi ile işbirliği içinde yürütülmektedir. Proje ile Suriye kriziyle birlikte artan nüfusa bağlı olarak özellikle Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde yerel kaynaklar üzerindeki baskının hafifletilmesi, bölge halkı ve geçici koruma altındaki Suriyeli nüfusun desteklenmesi amaçlanmaktadır. 5.7 Milyon ABD Doları tutarında olan projenin tamamı Avrupa Birliği finansmanıyla desteklenmektedir. 

Japonya Hükümeti finansmanıyla, GAP İdaresi Başkanlığı ve UNDP işbirliğinde Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Sosyal İstikrarın Güçlendirilmesi Projesi yürütülmektedir. 2 bileşenden oluşan projenin amacı; Suriyeli ve ev sahibi topluluklar için istihdam ve yaşam standartlarının arttırılması ve yerel/belediye hizmetlerinin yüksek kapasite ve kaynaklar ile her iki topluluk için hazır hale getirilmesi amaçlanarak yerel düzeyde gerginliğin azaltılmasına katkı sağlanmasıdır. Projenin süresi 12 ay (Mart 2016- Mart 2017) olup, bütçesi 10.1 Milyon ABD Doları’dır.

Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler ve Ev Sahibi Topluluklar için Geçim Kaynakları ve İnsana Yakışır İş Fırsatlarının Geliştirilmesi ve  Türkiye’de  Suriyeli Akınına ILO’nun Yanıtı Projesi kapsamında Gaziantep, Şanlıurfa ve Kilis’te faaliyet gösteren ÇATOM ve Gençlik ve Kültür Evleri’nde mesleki eğitim, Türkçe dil kursları, temel beceri geliştirme faaliyetleri ve girişimcilik eğitimleri verilmektedir.  Projenin amacı, Suriyelilerin ve ev sahibi toplulukların istihdam edilebilirliklerinin artırılması için çalışma hayatındaki temel prensipler ve haklar çerçevesinde Türkçe dil kursları, mesleki eğitim, beceri geliştirme, girişimcilik faaliyetleri yürütmek ve yerel ekonomik kalkınmayı desteklemektir.  ABD Hükümeti’nden sağlanan fon ile ILO tarafından yürütülen projenin GAP İdaresi ile işbirliği yapılan kısmı için harcanan bütçe 800 bin TL’dir.