Hassas Tarım ve Sürdürülebilir Uygulamaların Yaygınlaştırılması

Amaç: GAP Bölgesi’nde Hassas Tarım (Precision Farming) sisteminin yaygınlaşmasını sağlayarak, tarımsal üretim işletmelerinin rekabet gücü ve verimliliğini artırmak.

Hedef: GAP Bölgesi’ndeki çiftçilerin “Hassas Tarım” sisteminin sağladığı faydalar ile sistemin uygulanması konusunda farkındalık ve kabullenmeyi artırmak.

Gerekçe: Sulama alanlarının, GAP Eylem Planı kapsamında hızla sulamaya açılması ile birlikte, bölgede yoğun bir tarımsal girdi (su, gübre, ilaç, makine vb.) kullanılmaktadır. Söz konusu tarımsal girdilerin bölge topraklarına etkilerinin minimize edilerek çevreci üretimin yaygınlaştırılması ile GAP Bölgesi’ndeki tarımsal üretim işletmelerinin rekabet gücü ve verimliliğini arttırarak Hassas Tarım (Precision Farming) Tarım gibi üretim teknolojilerinin GAP Bölgesi’nde de uygulama çalışmalarının başlatılması gerekmektedir.

Hassas Tarım, Bir tarım işletmesinde ürün ekiminin yapıldığı alanda konumsal ve zamansal açısından farklılık gösteren gereksinimlere, bu konum ve zaman kriterleri göz önünde bulundurularak yapılacak müdahaleyi esas alan modern bir tarımsal üretim teknolojisidir. Hassas tarım, geliştirilmiş bilgi ve kontrol sistemlerinin kullanımıyla kaynak israfının önüne geçmeyi, ürünün brüt getirisini artırmayı ve üretimden kaynaklanan çevresel kirliliği en aza indirmeyi amaçlamaktadır.

Hassas tarım teknikleri, toprak işlemeden hasata kadar bitkisel üretimin hemen her döneminde kullanılabilmektedir. Uygulamada toprak analizi, toprak işleme, ekim, gübreleme, ilaçlama, ürün koşullarını izleme ve hasat işlemlerinin daha etkin bir şekilde yerine getirilmesinde bu tekniklerden yararlanılabilmektedir.

GAP Bölgesi’nde sulamaya açılmakta ve açılacak olan alanlar göz önüne alındığında “Precision Farming” metotlarının tam olarak GAP Bölgesi’nde uygulanması çok önem arz etmektedir. Sadece toprak işleme ve sulamadan sağlanacak %5 tasarruf ve %5 verim artışı bile bölge üreticilerinin ve ülkemizin gelirine çok önemli katkılar sağlayacaktır. Sulamada sağlanacak olan %5 lik bir tasarrufun en önemli etkisi aynı yatırım ve su miktarı ile sulu tarım yapılan alanın %5 artması ve sulama maliyetlerinin %5 azalması gibi önemli çarpan etkileri yaratacaktır. Üreticiler özellikle, gübre maliyetlerinin yüksekliğinden şikâyet etmektedirler. Gübrenin etkin kullanımı, hem ekonomik kazanç ve karlılık sağlarken hem de çevreye verilecek zararı en aza indirdiğinden son derece büyük önem arz etmektedir. Bunun için hassas tarım teknolojilerinden faydalanmak gerekmektedir. Aynı şekilde ilaçlama gibi kimyasal maddelerin kullanıldığı uygulamalarda da hassas tarım teknolojileri sayesinde ilacın etkin kullanımı ve çevreye olan etkinin en aza indirilmesi mümkündür.

Gerçekleşme: TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, Harran Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi iş birliğinde;

• Pilot bölgelerde Hassas tarım uygulamaları için çeşitli yöntemler (uydu görüntüleri, kameralar, spektrometreler, sensörler) ile uygun verinin toplanması, toplanan verinin analiz edilmesi ve yorumlanma çalışmaları,
• Mevcut bitki deseninin belirlenmesi çalışmaları,
• Türkiye’de ilk defa Hassas Tarım konusunda bir Uygulama Yazılımı ve buna bağlı olarak Çiftçi/Danışman Arayüzü (www.gaphassas.gov.tr) geliştirilme çalışmaları,
• Değişken oranlı taban ve üst gübreleme faaliyetleri ile ürün verim haritası oluşturma faaliyetleri,
• GAP Hassas Tarım Projesi Füzyon Merkezinin kurulumu,
• Eğitim, saha, farkındalık ve yaygınlaştırma faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.